De ervaring van Baran
“Schulden maken je anders. Ik ben nu gewoon weer mens aan het worden”
Toen Baran als jongere vanuit een rustige omgeving in Capelle aan den IJssel verhuisde naar Rotterdam-Noord, ging het mis. De overgang was groot. Ineens zat hij in een omgeving waar dingen gebeurden die eerder ver van hem af stonden. “Daar ging het fout,” vertelt hij. “Spijbelen, stelen, respectloos gedrag; ik werd een straatrat.” Tegelijkertijd werd de situatie thuis steeds moeilijker. Zijn moeder kon de problemen niet meer aan en er stond vaak politie voor de deur. Hierom besloot Baran om uit huis te gaan. “Ik was een last voor mijn moeder. Dat wilde ik haar niet meer aandoen.”
Nieuw Vaarwater helpt jongeren zoals Baran met het aflossen van schulden. Als je tussen de 18 en 29 jaar bent, kan dit met een gift. Klaar voor jouw schuldenvrije toekomst?
Van bank naar bank
Baran belandde op straat. Hij verbleef bij vrienden en familie. “Van bank naar bank,” noemt hij het zelf. Hij probeerde te werken als bezorger, vakkenvuller, in de bouw, in garages, in de logistiek en in de haven, maar een baan vasthouden lukte niet. Ondertussen liepen de schulden op en groeiden de problemen op straat.
Via jongerenwerkers, opvanglocaties en verschillende organisaties kwam hij steeds opnieuw met hulpverleners in contact. Dat netwerk zou later belangrijk worden, maar op dat moment voelde zijn leven vooral chaotisch. “Mijn schulden waren hoog, ik had veel problemen op straat en ik had geen dak boven mijn hoofd.” En hoezo hij niet terugging naar zijn moeder? “Schaamte,” vertelt hij. “Ik had haar altijd al verteld dat ik het zelf kon. Ik kon niet terug.”
Harde realiteit
Ook het straatleven trok aan hem. Zijn vader was er nauwelijks voor hem geweest, dus ging hij op zoek naar voorbeelden op straat. Die vond hij in oudere jongens uit de buurt, maar die wereld had ook een harde kant. “De jongens van buiten wilden alleen maar met je omgaan als je geld hebt.
Als je geen geld hebt, zijn ze geen vrienden meer van je.” Geldgebrek, schulden en schaamte duwden hem steeds verder richting verkeerde keuzes. “Precies in die situatie komen er jongens naar je toe met klusjes, die erg verleidelijk zijn. Dan maak je op een gegeven moment een verkeerde keuze.” Dat is wanneer het echt mis ging: Baran belandde in de gevangenis. Daar had hij veel tijd om na te denken over wat hij nou eigenlijk wilde gaan doen. “Daar heb ik besloten dat het tijd is om een man te worden.”
Bouwen aan een nieuw leven
Sinds zijn vrijlating is er iets veranderd. “Toen begon het eindelijk te lopen,” vertelt hij. “Mijn hele mindset is sindsdien veranderd. Ik probeer elke dag bewust het goede te doen.” Baran stopte met blowen en drinken, leeft rustiger en bouwt stap voor stap aan zijn toekomst. Die verandering is positief voor hem maar ook voor de mensen die om Baran heen staan. Familie staat weer dichterbij en hij voelt zich minder alleen. “Ik eet beter, slaap beter en heb meer energie. Ik ben nu gewoon weer mens aan het worden.”
Ook op financieel gebied komt er langzaam rust. Schulden hadden jarenlang een grote invloed op zijn leven. “Schulden maken je een ander mens,” zegt hij. “Je wil rust in je hoofd, maar dat lukt niet. Je voelt je soms een koning als je geld uitgeeft, maar zodra de brieven komen, word je paranoïde.” Via de hulp van RRA Works, JPF en Nieuw Vaarwater, die een deel van zijn schuld lieten afbetalen, kreeg hij weer overzicht. Wat dat voor hem betekent? Hij hoeft niet lang na te denken: “Feest.” Maar belangrijker nog: het geeft hem ruimte om vooruit te kijken en iets voor anderen te betekenen.
Van ervaring naar voorbeeld
Die nieuwe richting heeft hij inmiddels gevonden. Baran zet zich in als ambassadeur voor jongeren bij RRA Works. Hij kent de verleidingen van de straat als geen ander en wil anderen behoeden voor dezelfde fouten. “Ik probeer de youths van deze generatie te helpen. Ik hou van mensen helpen.” Zijn verhaal gebruikt hij daarbij als voorbeeld. “Mijn gezicht is bij veel organisaties geweest, het is nu een soort van flyer,” zegt hij zelf.
Wat hij jongeren vooral wil meegeven, is simpel maar belangrijk: denk na over je keuzes. “Op de basisschool leer je dat je eerst tot tien moet tellen. Ik dacht altijd dat dat een sprookje was, maar dat is precies waar het misgaat. Jongeren willen snel handelen, zonder na te denken over de gevolgen.” Hij weet hoe snel dingen kunnen escaleren en hoe moeilijk het is om daar weer uit te komen. Daarom blijft hij het herhalen: “Denk drie keer na, voordat je iets gaat uitvoeren en zoek steun bij mensen die echt met jou willen bouwen.”